Kiến trúc thánh địa mỹ sơn

      7

Khu đền rồng tháp Mỹ Sơn nằm trong một thung lũng có đường kính khoảng 2km, nằm trong địa phận xóm Duy Phú, thị trấn Duy Xuyên, tỉnh giấc Quảng Nam, cách tp Ðà Nẵng khoảng tầm 70 km về phía Tây Nam, có diện tích quy hoạch bảo tồn quanh vùng I là 324.600m2, quanh vùng II là 11.255.400m2.

Bạn đang xem: Kiến trúc thánh địa mỹ sơn


*

Khu di tích lịch sử này được người Pháp vô tình phát hiện vào thời điểm năm 1885. Sau đó, nhiều học giả quốc tế đã đi đến Mỹ tô để khảo sát và nghiên cứu. Năm 1904, những công trình nghiên cứu đầu tiên về bi ký và kiến trúc tại Mỹ Sơn đang được công bố trong kỷ yếu đuối của Viện Viễn Đông chưng Cổ Pháp (B.E.F.E.O). Dựa trên kết quả nghiên cứu, phần lớn các nhà khoa học phần đa khẳng định, nhiều phần đền tháp lớn ở Mỹ Sơn phần đông được thành lập để thờ thần Shiva. Tuy nhiên, cũng có thể có ý loài kiến lại đến rằng, lúc đầu vị thần thiết yếu của Mỹ tô chỉ mang tính chất địa phương (miền Bắc Chămpa), đề xuất đến gắng kỷ XI, vị thần công ty ở Mỹ Sơn, với tên thường gọi Srisana-Bhadresvara, mới trở thành thần chủ của toàn quốc gia Chămpa…

Trong quanh vùng Mỹ Sơn gồm trên 70 kiến trúc đền tháp, được xuất bản từ nắm kỷ VII đến nuốm kỷ XIII. Mỗi ngôi tháp thường tất cả 3 phần là đế, thân với mái tháp,được xây bởi gạch, phối kết hợp cùng các mảng trang trí bằng sa thạch, với kỹ thuật rất tinh tế. Tế bào típ trang trí họa tiết hoa văn trên những trụ đá thuộc với phần nhiều tượng tròn với phù điêu sa thạch hay được va khắc dựa theo các truyền thuyết thần thoại của Ấn Độ giáo, đã tạo thành vẻ đẹp nhất mỹ miều, sinh động, mang các nét đặc thù nhất của các phong cách nghệ thuật Chămpa - một nền thẩm mỹ và nghệ thuật đượckết hợp do những yếu đuối tố bản địa cùng ngoại lai.

Dựa vào địa điểm phân bố của các tháp, H. Parmentier - một học tập giả bạn Pháp, vẫn đặt tên cho những tháp theo mẫu mã tự Latin, gồm nhóm A và A'(tháp Chùa); nhóm B, C, D (khu tháp Chợ); nhóm E cùng F (khu tháp Hố Khế); nhóm G, đội H (khu tháp Bàn Cờ); những tháp riêng biệt được đánh ký hiệu theo lần lượt là: K, L, M, N.

Nhà nghiên cứu và phân tích P. Stern, sẽ chia những di tích trên Mỹ Sơn dựa trên các phong thái như sau:

+ phong thái cổ (phong cách Mỹ tô E1): chũm kỷ VII - thế kỷ VIII, gồm các tháp E1, F1;

+ phong thái Hòa Lai: vào cuối thế kỷ VIII - đầu thế kỷ IX, gồm các tháp A2, C7, F3;

+ phong thái Đồng Dương: vào giữa thế kỷ IX - đầu thế kỷ X, gồm những tháp A10, A11, A13, B4;

+ phong cách Mỹ sơn A1: ráng kỷ X, gồm những tháp A1, B2, B3, B5, B6, B8, C1, C2, C4, C5, C6, D1, D2, D4, E7;

+ phong thái chuyển tiếp từ phong cách Mỹ sơn A1 sang phong cách Bình Định: chũm kỷ XI - XII, gồm những tháp E4, F2;

+ phong cách Bình Định: cầm kỷ XIII-XIV, gồm tháp B1, tháp K, những tháp nhóm G, H.

Cũng hệt như các đền tháp Chămpa khác, đền rồng tháp sinh sống Mỹ tô được kiến thiết thành những cụm, mỗi các được bố trí theo chưa có người yêu tự sau:

- Đền thờ thiết yếu (Kalan) nằm ở vị trí giữa (được đánh ký hiệu số 1 trong những các phiên bản vẽ của H. Parmentier), thường thì có một cửa ngõ ra vào ở hướng Đông, địa điểm thờ vị thần chủ yếu (Shiva), tượng trưng đến ngọn núi Mêru, nơi hội tụ của thần linh;

- Tháp cổng (Gopura, ký hiệu số 2) nằm ngay phía trước đền rồng thờ chính, gồm 2 cửa có liên quan tới nhau ở hướng Đông cùng hướng Tây;

- Mandapa là căn nhà dài tiếp sau tháp cổng, hay được sử dụng để làm nơi nghênh tiếp khách hành hương, đón nhận lễ vật;

- Cạnh đền thờ chính là ngôi tháp Kosagraha, có một hoặc nhị phòng (ký hiệu số 3), cửa ra vào ở hướng Bắc, thường xuyên được sử dụng để làm nơi cất giữ những đồ tế lễ;

- bên cạnh ra, quanh đền thờ chính còn có những tháp phụ, nhằm thờ các vị thần phương hướng (Dikpalaka), những vị thần tinh tú (Grahas), hoặc các vị thần phụ, như Skanda, Ganesa,...

Các đội tháp làm việc Mỹ Sơn

- team A: có 13 đền rồng tháp, tự A1 cho A13, nằm ở vị trí phía Đông -Nam, trong thung lũng Mỹ Sơn;

- team A':gồm 4 tháp, nằm ở phía Nam của tập thể nhóm A. Đây là đông đảo đền bái nhỏ, toàn bộ các tháp đều có cửa ra vào sinh sống hướng Tây, quay về phía khu trung tâm;

- team B:gồm 14 tháp. Trong nhóm này, tháp B5 là tháp còn lại đẹp nhất, có mặt bằng hình chữ nhật, kéo dài theo trục Đông - Tây, cửa ra vào ở hướng Bắc. Trên tháp trang trí họa tiết thiết kế hình cây cỏ cuộn tròn liên hoàn, hình fan đứng lẹo tay, hình 2 con voi đứng đấu vòi dưới một tán cây…;

- nhóm C:gồm 7 tháp, ở ở phía bắc nhóm B. Năm 1904, trên tháp C7, những nhà khảo cổ Pháp đã tìm kiếm được một cỗ trang phục bằng vàng đính thêm với một pho tượng thần (có kích thước bằng 1/2 người thường), gồm có mũ, nịt, miếng hộ tâm;

- team D:gồm 6 tháp, nằm tại vị trí phía Đông team B và C. Trong đội này, riêng nhì tháp D1 và D2 không được gia công theo kiểu truyền thống của bản vẽ xây dựng Chămpa, mà xuất hiện bằng hình chữ nhật, cửa ra vào ở hai đầu hồi nhà hướng Đông và hướng Tây;

- team E:gồm 9 tháp, nằm tại vị trí phía Bắc đội A cùng nhóm G, bao gồm:

+ Đền cúng E1:có cửa ra vào sinh sống hướng Tây, mặt phẳng đền (tháp) hình vuông, 4 góc có 4 trụ đá, được điêu khắc khá đẹp. Trên mi cửa gồm một bức phù điêu bởi sa thạch, biểu thị cảnh “Đản sinh Brahma”. Bên phía trong ngôi đền rồng E1 tất cả một đài cúng lớn, được làm bằng hầu hết khối sa thạch ghép lại cùng với nhau, đụng trổ vô cùng tinh tế, thể hiện những cảnh múa lụa, tiến công đàn, thổi sáo, phần nhiều cảnh sinh hoạt của những tu sĩ Bà-la-môn, như luyện thuốc chữa trị bệnh...

+ Tháp E2: là thápcổng của đền thờ E1.

+Tháp E3: là nơi sẵn sàng đồ tế lễ.

Xem thêm: #5 Khách Sạn 3 Sao Mũi Né 2021 Tốt Nhất Tại Mũi Né, 10 Khách Sạn 3 Sao Tốt Nhất Tại Mũi Né

+Tháp E4: là tháp phụ, nằm sát tháp E1 về phía Bắc.

+Tháp E5 với E6:là hai tháp phụ, xếp thành một hàng dọc, sinh hoạt phíaNamtháp E1. Năm 1903, trên tháp E5, sẽ phát hiện nay một pho tượng thần Ganesa đứng, tất cả 4 tay, niên đại khoảng thời điểm cuối thế kỷ VII - vào đầu thế kỷ VIII. Đây là 1 tác phẩm rất hiếm trong nền nghệ thuật và thẩm mỹ Ấn Độ giáo .

+Tháp E7: là nơi lưu lại đồ tế lễ của nhómE. Máitháp cong hình thuyền, kéo dài theo trục Đông - Tây, cửa ra vào ở hướng Bắc.

+ Tháp E8 với E9:là hai tháp nhỏ, ở góc Đông Bắc, phía đằng sau tháp E4, hiện chỉ từ một vài dấu tích nền móng.

Nhóm F:gồm 3 tháp, nằm tại phía Bắc đội E, bao gồm tháp chủ yếu F1, tháp cổng F2 và tháp phụ F3.

- nhóm G:gồm 5 tháp, nằm trên một ngọn đồi rẻ - giữa đội A cùng nhóm E. Hiện nay nay, chỉ từ lại đền thờ G1, cùng với cửa chủ yếu mở về phía Tây. Trên những cửa ra vào và cửa ngõ giả có các vòm cuốn hình mũi giáo, trang trí phù điêu người vợ thần Laksmi. Thân tháp trang trí đông đảo mặt Kala. Góc tháp gồm tượng sư tử bằng sa thạch.

- team H:gồm 4 tháp, nằm trên một ngọn đồi thấp phía Tây - Bắc đội B, C, D. Đặc biệt, tại khoanh vùng này đã phát hiện tại một bức phù điêu lớn, hình thần Shiva.

- Tháp K, L, M, N:nằm biệt lập và bí quyết xa khu vực trung tâm. Phần nhiều các tháp này đã trở nên hư hỏng.